برای اینکه متوجه شویم چرا یک گواهینامه معتبر است و دیگری فقط یک تکه کاغذ بیارزش، باید سیستم نظارتی سازمان بینالمللی استاندارد (ISO) را بشناسیم. خود سازمان ایزو در ژنو، مستقیماً به شرکتها گواهینامه نمیدهد؛ بلکه یک شبکه نظارتی ۴ لایه در سراسر جهان ایجاد کرده است تا از اصالت مدارک دفاع کند.
۱. مجمع بینالمللی اعتباربخشی یا IAF (رأس هرم)
سازمان IAF (International Accreditation Forum) بالاترین مرجع ناظر بر صدور استانداردهای مدیریتی ایزو در دنیاست. وظیفه این مجمع، تایید صلاحیت نهادهای قانونی هر کشور است. وقتی یک گواهینامه لوگوی IAF را دارد، یعنی کل این زنجیره زیر نظر بالاترین دادگاه بینالمللی کیفیت صادر شده و در تمامی کشورهای دنیا (جهت صادرات یا مناقصات بینالمللی) معتبر است.
۲. نهادهای اعتباردهنده دولتی یا AB (ناظران ملی)
هر کشوری که عضو مجمع جهانی IAF است، یک (یا چند) سازمان رسمی و دولتی برای نظارت بر کیفیت دارد که به آنها AB (Accreditation Body) میگویند. کار این سازمانها، «ممیزیِ ممیزان» است. یعنی آنها به شرکتهای ثبتنامی اجازه صدور ایزو میدهند.
مثال: مرکز ملی تأیید صلاحیت ایران (NACI)، مرکز داکس آلمان (DAkkS)، مرکز یوکاس انگلستان (UKAS) و مرکز آیاِیاِس آمریکا (IAS).
نکته کلیدی: یک نهاد معتبر حتماً باید نامش در لیست اعضای رسمی وبسایت IAF موجود باشد.